પંચમહાલ, ગુજરાત – 6 સપ્ટેમ્બર 2025
શનિવારે પાવાગઢ હિલ પર એક મોટી દુર્ઘટના બની, જેમાં માલ વાહન માટેના રોપવેની કેબલ તૂટી જવાથી 6 લોકોના સ્થળ પર જ મોત નિપજ્યા. આ ઘટના બનતાંજ સમગ્ર વિસ્તારમાં શોકની લાગણી ફેલાઈ ગઈ છે અને તંત્રને કડક પગલાં લેવા માટે દબાણ વધી રહ્યું છે.
કેવી રીતે બની આ દુર્ઘટના?
પાવાગઢના કલિકા માતા મંદિર પાસે કાર્યરત goods ropeway (માલ વાહન માટેનો ઉડાન ખતોલો) અચાનક તૂટી પડ્યો. આ રોપવે મુખ્યત્વે સામાન, મંદિરની જરૂરિયાતો અને બજાર-વેપારીઓના માલસામાન પહોંચાડવા માટે વપરાતો હતો. શનિવારે સવારે આ કેબલ તૂટી જતાં એક ટ્રોલી તૂટી પડી ગઈ. તેમાં સામેલ 6 લોકો – જેમાં કામદારો, સુરક્ષા કર્મી, મંદિર સંકળાયેલ સ્ટાફ અને એક સ્થાનિક વેપારી – બધાના મોત થયા.
દુર્ઘટના સમયે passenger ropeway (જેમા યાત્રીઓ મુસાફરી કરે છે) બંધ હતી, કારણ કે હવામાન થોડું ખરાબ હતું. જો યાત્રીઓ માટેનો રોપવે ચાલુ હોત તો વધુ મોટી જાનહાનિ થઈ શકતી હતી.
મૃતકોની ઓળખ
માહિતી મુજબ, મોતને ભેટેલા લોકોમાં રાજસ્થાન, જમ્મુ–કાશ્મીર અને ગુજરાતના કેટલાક કામદારો તથા એક સ્થાનિક ફૂલવેચનાર સામેલ છે. તેઓ બધા મંદિર વિસ્તારમાં સેવા અને કામકાજ સાથે સંકળાયેલા હતા. મૃતદેહોને તાત્કાલિક હલોલ રિફરલ હોસ્પિટલમાં લઈ જવાયા અને પોસ્ટમોર્ટમ પછી પરિવારજનોને સોંપવામાં આવશે.
બચાવ કામગીરી
જ્યારે કેબલ તૂટી હતી ત્યારે આસપાસ મોટી સંખ્યામાં યાત્રાળુઓ હાજર હતા. અચાનક ધડાકો સાંભળીને લોકો ભયભીત થઈ ગયા અને મંદિરમાં હાહાકાર મચી ગયો. પોલીસ, ફાયર બ્રિગેડ અને જિલ્લા તંત્ર તરતજ ઘટના સ્થળે પહોંચ્યું. મૃતદેહોને બહાર કાઢવા માટે રેસ્ક્યૂ ઓપરેશન શરૂ કરવામાં આવ્યું.
સ્થાનિક લોકો પણ બચાવ કામગીરીમાં આગળ આવ્યા. તેમણે ઘાયલ અને મૃતકોને તાત્કાલિક બહાર કાઢવામાં મદદ કરી.
સરકાર અને તંત્રની કાર્યવાહી
ગુજરાત સરકારે તાત્કાલિક આ દુર્ઘટનાની તપાસના આદેશ આપ્યા છે. જિલ્લા કલેક્ટર અને પોલીસ અધિકારીઓ સ્થળ પર પહોંચી ગયા હતા. પ્રાથમિક અહેવાલ મુજબ, મેન્ટેનન્સની ઉણપ અને કેબલમાં ટેક્નિકલ ખામી આ અકસ્માતનું મુખ્ય કારણ હોઈ શકે છે.
રાજ્યના મુખ્ય પ્રધાનોએ મૃતકો પ્રત્યે શોક વ્યક્ત કર્યો અને મૃતક પરિવારજનોને સહાયરૂપ થવા માટે વળતર જાહેર કરવાની જાહેરાત કરી. સાથે જ, રોપવે કંપની સામે કાર્યવાહી કરવાની સૂચના આપવામાં આવી છે.
રોપવેનો ઈતિહાસ અને અકસ્માતો
પાવાગઢમાં યાત્રીઓ માટેનો રોપવે 1986 માં શરૂ થયો હતો, જેને લોકભાષામાં “ઉડાન ખતોલો” કહે છે. આ સેવા હજારો યાત્રાળુઓને પાવાગઢની ચઢાણમાંથી બચાવે છે. પરંતુ રોપવેનો ઈતિહાસ માત્ર સુવિધા નહીં, પણ કેટલાક દુઃખદ અકસ્માતોનો સાક્ષી પણ રહ્યો છે.
- 2003માં પાવાગઢમાં થયેલી એક રોપવે દુર્ઘટનામાં 7 લોકોના મોત થયા હતા.
- 2025માં તાજેતરની goods ropeway દુર્ઘટનાએ ફરી એકવાર સુરક્ષા મુદ્દા પર સવાલો ઊભા કર્યા છે.
આ બંને ઘટનાઓથી સાબિત થાય છે કે નિયમિત ચકાસણી અને મેન્ટેનન્સમાં ઉણપ, મુસાફરો અને કામદારો માટે જીવલેણ સાબિત થઈ શકે છે.
યાત્રાળુઓની લાગણી
પાવાગઢમાં દરરોજ હજારો લોકો માતા કાલિકા દર્શન માટે પહોંચે છે. આ દુર્ઘટના બાદ ભક્તોમાં ભયનું વાતાવરણ છવાઈ ગયું છે. ઘણા યાત્રાળુઓએ જણાવ્યું કે તેઓ હવે રોપવેમાં મુસાફરી કરતા પહેલાં બે વાર વિચારશે.
સ્થાનિક વેપારીઓએ પણ સરકારને કડક પગલાં લેવા માટે વિનંતી કરી છે, કારણ કે રોપવેની સલામતી સાથે જ તેમનું જીવનયાપન પણ જોડાયેલું છે.
સુરક્ષા પર સવાલો
આ દુર્ઘટનાએ ફરી એકવાર સુરક્ષા ધોરણોને લઈને મોટા સવાલો ઊભા કર્યા છે.
- શું goods ropewayની નિયમિત ચકાસણી કરવામાં આવતી હતી?
- શું તંત્રએ સમયસર રિપેરિંગ અથવા કેબલ બદલવાના પગલાં લીધા હતા?
- મુસાફરો માટેનો રોપવે પણ સુરક્ષિત છે કે નહીં?
આવા અનેક પ્રશ્નોના જવાબ હવે સરકાર અને રોપવે કંપનીને આપવા પડશે.
નિષ્કર્ષ
પાવાગઢમાં થયેલી આ goods ropeway દુર્ઘટના માત્ર 6 નિર્દોષ લોકોના જીવન પર પૂર્ણવિરામ મૂકતી નથી, પરંતુ સમગ્ર તંત્રને ચેતવણી આપે છે. પાવાગઢ ગુજરાતના મુખ્ય તીર્થસ્થાનોમાંનું એક છે, જ્યાં દરરોજ લાખો યાત્રાળુઓ પહોંચે છે. તેથી, સલામતીમાં કોઈ ઉણપ રહે એ અશક્ય છે.
આ દુર્ઘટના બાદ સરકાર, રોપવે સંચાલકો અને તંત્ર માટે હવે એ જરૂરી બની ગયું છે કે તેઓ ભવિષ્યમાં આવી ઘટનાઓ ફરી ન બને તે માટે કડક અને અસરકારક પગલાં ભરે.