AI અને રોબોટ્સ આગામી સમયમાં દુનિયાની તમામ નોકરીઓ છીનવી લેશે અને માણસ માટે માત્ર ખેતીવાડી અથવા પોતાના શોખના કામ જ બાકી રહેશે — એવું મોટું નિવેદન ટેસ્લા અને એક્સ (પૂર્વે Twitter) ના CEO એલોન મસ્ક એ આપ્યું છે. તેમની આ આગાહી હાલમાં આખી દુનિયામાં ચર્ચાનો વિષય બની છે.
એલોન મસ્કનું નિવેદન શું છે
એલોન મસ્કે તાજેતરમાં સોશિયલ મીડિયા પ્લેટફોર્મ X પર એક પોસ્ટ કરી હતી જેમાં તેમણે લખ્યું હતું કે,
“AI અને રોબોટ્સ તમામ નોકરીઓ લઈ લેશે. માણસ માટે કામ કરવું વૈકલ્પિક બની જશે, જેમ દુકાનમાંથી શાકભાજી ખરીદવાના બદલે માણસ પોતાના બગીચામાં ઉગાવે.”
તેમણે વધુમાં ઉમેર્યું કે ભવિષ્યમાં એક “યુનિવર્સલ હાઈ ઇનકમ” સિસ્ટમ લાગુ થઈ શકે છે, જેના હેઠળ દરેક વ્યક્તિને નોકરી વગર પણ એક નક્કી આવક મળશે.
તેમણે ક્યાં કહ્યું
એલોન મસ્કે 22 ઑક્ટોબર 2025ના રોજ આ નિવેદન આપ્યું હતું. તેના પહેલા 2024માં પેરિસમાં યોજાયેલી Viva Technology Conference દરમિયાન પણ તેમણે જણાવ્યું હતું કે,
“એક સમય એવો આવશે જ્યારે કોઈ પાસે નોકરી નહીં રહે. એ સમયે માલ અને સેવાઓ ખૂબ સસ્તી થઈ જશે, અને દરેક માણસને રોજગાર વગર પણ આવક મળશે.”
આ નિવેદન બાદ ટેક્નોલોજી જગતમાં મોટો ચર્ચાનો માહોલ સર્જાયો છે.
શું ખરેખર તમામ નોકરીઓ AI લઈ લેશે?
મસ્કના કહેવા મુજબ, આર્ટિફિશિયલ ઈન્ટેલિજન્સ (AI) અને રોબોટિક્સ એટલી ઝડપી ગતિએ વિકસી રહી છે કે માનવી જે કામ કરે છે તે બધું મશીન ભવિષ્યમાં વધુ સારી રીતે કરી શકશે.
- ઓફિસનું કામ, ડ્રાઈવિંગ, હિસાબ-કિતાબ, ડોક્યુમેન્ટ બનાવવું જેવી અનેક નોકરીઓ પહેલેથી જ ઓટોમેશન તરફ જઈ રહી છે.
- AI સિસ્ટમ્સ માનવીની જેમ વિચારવા, લખવા અને નિર્ણય લેવા લાગ્યા છે.
- અનેક કંપનીઓ પહેલેથી જ AI આધારિત ટૂલ્સ અને રોબોટ્સ દ્વારા ખર્ચ ઘટાડવા લાગી છે.
એથી મસ્કનું કહેવું છે કે, ભવિષ્યમાં માણસને રોજગાર માટે નહિ પરંતુ મનના સંતોષ માટે કામ કરવું પડશે.
ખેતી અને બગીચાનો ઉદાહરણ શા માટે આપ્યો?
મસ્કે પોતાના નિવેદનમાં કહ્યું કે, “કામ કરવું એ એવી વસ્તુ બની જશે જેમ આપણે દુકાનમાંથી શાકભાજી ખરીદવાના બદલે પોતે ઉગાવીએ.”
અહીં તેમણે ખેતીવાડીને એક પ્રતીક તરીકે ઉપયોગ કર્યો છે. એટલે કે,
- ભવિષ્યમાં માણસ માટે કામ કરવું ફરજ નહીં પરંતુ શોખ રહેશે.
- માણસને વધુ ફ્રી સમય મળશે, અને તે પોતાના રસિયાના ક્ષેત્રમાં સમય આપશે.
- ખેતી કે બગીચો એ એવી પ્રવૃત્તિઓ રહેશે જે માણસને સુખ અને માનસિક શાંતિ આપશે.
આ નિવેદનથી એ પણ સમજાય છે કે જ્યારે મશીનો બધું કરી શકશે, ત્યારે માણસ કુદરત તરફ ફરી વળશે.
યુનિવર્સલ હાઈ ઇનકમ શું છે
એલોન મસ્કના કહેવા મુજબ, જો તમામ નોકરીઓ મશીનો લઈ જશે, તો લોકો માટે આવકનું સ્ત્રોત જરૂરી રહેશે.
તે માટે તેઓએ “Universal High Income” નામનો વિચાર રજૂ કર્યો છે.
તેના અર્થ એ થાય છે કે, દરેક વ્યક્તિને સરકાર કે સિસ્ટમ દ્વારા રોજગાર વગર પણ નક્કી રકમ મળશે જેથી તે પોતાનું જીવન ચલાવી શકે.
આ વિચાર હજી સિદ્ધાંત સ્તરે છે, પણ દુનિયાના કેટલાક દેશોમાં Universal Basic Income (UBI) ના પ્રયોગો ચાલી રહ્યા છે.
સ્રોતો: The Federal Repor
માનવી માટે સૌથી મોટો પ્રશ્ન
મસ્કે એક મહત્વની વાત પણ કહી હતી કે,
“જ્યારે મશીનો માણસ કરતાં દરેક કામ સારું કરી શકશે, ત્યારે માણસ માટે જીવનમાં અર્થ શું રહેશે?”
તેમના કહેવા મુજબ, ભવિષ્યમાં માણસ માટે અર્થપૂર્ણ જીવન જીવવાનું સૌથી મોટું પડકાર હશે.
લોકો પૈસા કમાવવા માટે નહિ, પરંતુ પોતાની ખુશી અને રસ માટે કામ કરશે.
ભવિષ્યમાં શું થઈ શકે
| ક્ષેત્ર | પરિવર્તન |
|---|---|
| રોજગાર | મોટાભાગના કામ AI અને રોબોટ્સ કરશે |
| આવક | Universal High Income જેવી યોજના શક્ય |
| ખેતી | માણસ માટે આરામ અને આનંદનું કામ બની શકે |
| જીવનશૈલી | વધુ ફ્રી સમય, વધુ સર્જનાત્મકતા |
| સમાજ | નવા આર્થિક મોડલ તરફ આગળ વધશે |
સારાંશ
એલોન મસ્કના કહેવા મુજબ, AI અને રોબોટ્સ ભવિષ્યમાં દુનિયાની તમામ નોકરીઓ કરી લેશે. માણસ માટે કામ કરવું ફરજ નહીં પરંતુ વૈકલ્પિક શોખ બની જશે.
તેમણે ખેતીવાડીનું ઉદાહરણ આપીને કહ્યું કે માણસ ભવિષ્યમાં પોતાનું કામ માત્ર આનંદ માટે કરશે, પૈસા માટે નહીં.
આ ભવિષ્ય હજી માત્ર એક વિચાર છે, પરંતુ ટેક્નોલોજીના ઝડપી વિકાસને જોતા તેમાં ઘણું વાસ્તવિકતાનું તત્વ છે.
માનવી માટે સૌથી મોટો પડકાર હશે — જીવનમાં અર્થ અને સંતોષ શોધવો.